اى بنىّ - انّى و ان لم اكن عمّرت عمر من كان قبلى فقد نظرت في اعمالهم و فكرت في اخبارهم و سرت في آثارهم حتّى عدت كأحدهم بل كأنّي بما انتهى الىّ من امورهم قد عمّرت مع اوّلهم الى آخرهم فعرفت صفو ذلك من كدره و نفعه من ضرره فاستخلصت لك من كلّ امر نخيله و توخّيت لك جميله و صرفت عنك مجهوله . « 1 » اى فرزند عزيز - گرچه عمر من همزمان با عمر گذشتگان نبوده است ولى در كارهاى آنان نظر افكنده‌ام و در تاريخشان با دقت فكر كرده و در آثارشان سير نموده‌ام تا جايى كه از كثرت اطّلاع مانند يكى از آنان به حساب آمدم ، اخبارى را كه از گذشتگان دريافت داشته‌ام بقدرى مرا به وضع آنان آگاه كرده كه گوئى خود شخصا با اوّلين تا آخرين آنها زندگى كرده‌ام و جريان امورشان را از نزديك ديده‌ام ، بر اثر تعمّق در تاريخ آنان ، روشنى و تيرگى كارشان را شناختم و سود و زيان اعمالشان را تشخيص دادم ، سپس مجموع اطّلاعات تاريخى خود را غربال كردم آنچه كه مفيد و آموزنده بود در اختيار تو گذاردم و تنها مطالب زيبا و دلپذير وقايع را براى تو برگزيدم و ذهنت را از قضاياى مجهول و بىفائده كه اثر علمى و عملى ندارد بر كنار نگاه داشتم . سخن حكيمانهء حضرت على عليه السّلام پنج مطلب اساسى را در زمينهء تاريخ بپدران درس خوانده و عالم و همچنين بمعلّمين تاريخ مىآموزد . 1 - از تاريخ ملل و امم گذشته به خوبى آگاه شوند .

--> ( 1 ) نهج البلاغهء فيض ، صفحهء 904